hủy quyển
Monday, September 1, 2008 1:52:58 PM
Địa lí tự nhiên
Thủy quyển. Tuần hoàn của nước trên Trái Đất Một số nhân tố ảnh hưởng đến tốc độ dòng chảy Nước biển và đại dương Sóng. Thủy triều. Dòng biển
Thủy quyển. Tuần hoàn của nước trên Trái Đất I - THUỶ QUYỂN Thuỷ quyển là lớp nước trên Trái Đất, bao gồm nước trong các biển, các đại dương, nước trên lục địa và hơi nước trong khí quyển. II - TUẦN HOÀN CỦA NƯỚC TRÊN TRÁI ĐẤT Tham khảo hình 19.1 SGK Địa Lí 10 ( Nâng Cao) về vòng tuần hoàn nhỏ và vòng tuần hoàn lớn của nước trên Trái Đất. III - NƯỚC NGẦM - Trên lục địa, lượng nước ngầm nhiều hơn tất cả các nước sông, hồ, đầm và băng tuyết cộng lại. Tuyệt đại bộ phận nước ngầm là do nước trên bề mặt đất ngấm xuống. - Nước ngầm phụ thuộc vào: + Nguồn cung cấp nước (nước mưa, nước băng, tuyết tan…) và lượng bốc hơi nhiều hay ít + Địa hình: mặt đất dốc, nước mưa chảy đi nhanh nên thấm ít; mặt đất bằng phẳng, nước thấm nhiều. + Cấu tạo của đất đá: nếu kích thước các hạt đất đá lớn sẽ tạo thành các khe hở rộng, nước thấm được nhiều; ngược lại, các hạt đất đá nhỏ tạo khe hở nhỏ, nước thấm ít. + Lớp phủ thực vật: ở nơi cây cỏ nhiều, nước theo thân cây và rễ cây thấm xuống nhiều hơn ở vùng ít cây cối. Nước ngầm không chỉ phục vụ sinh hoạt của con người mà còn là nguồn cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp và công nghiệp. IV - HỒ - Hồ có nhiều nguồn gốc hình thành khác nhau + Dựa vào nguồn gốc hình thành người ta chia ra: Hồ hình thành từ một khúc uốn của sông, gọi là hồ móng ngựa, như Hồ Tây ở Hà Nội. Hồ được hình thành do băng hà di chuyển qua, bào mòn mặt đất, đào sâu những chỗ đất, đá mềm, để lại những vùng nước lớn gọi là hồ băng hà, như các hồ ở Phần Lan, Ca-na-đa… Ở những nơi trũng trong miền núi, nước tụ lại trước khi chảy ra sông cũng thành hồ. Có khi hồ hình thành ở trên các miệng núi lửa, còn được gọi là hồ miệng núi lửa. Hồ hình thành do những vụ sụt đất như các hồ ở Đông châu Phi, được gọi là hồ kiến tạo. Ở các hoang mạc, gió tạo thành các cồn cát cao, chân cồn cát một số nơi trũng, nước tụ lại thành hồ; các hồ dạng này thường nông. + Dựa vào tính chất của nước, người ta chia ra hai loại hồ: hồ nước ngọt và hồ nước mặn Hồ nước ngọt là loại hồ thường gặp. Hồ nước mặn ít gặp hơn, có thể là di tích của biển, đại dương bị cô lập giữa lục địa, cũng có thể trước đây là hồ nước ngọt, nhưng vì khí hậu khô hạn nên nước hồ cạn dần và tỉ lệ muối khoáng trong nước tăng lên… - Trong quá trình phát triển, hồ sẽ cạn dần và biến thành đầm lầy Các hồ cạn dần do những nguyên nhân chính sau: + Ở miền khí hậu khô (ít mưa), nước lại bốc hơi nhiều và cạn dần + Hồ có sông chảy ra, sông càng đào lòng sâu thì càng rút bớt nước của hồ + Hồ có sông chảy vào, phù sa của sông sẽ lắng đọng và lấp dần đáy hồ Trong giai đoạn cuối, đáy hồ bị lấp nông dần, thực vật phát triển, hồ trở thành đầm lầy. CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP 1. Dựa vào hình 19.1, chứng minh: Nước trên Trái Đất tuần hoàn theo vòng khép kín. 2. Vì sao nước ngầm ngày càng giữ vai trò quan trọng trong đời sống của xã hội loài người? 3. Nêu một số dẫn chứng cụ thể cho thấy hồ có nhiều nguồn gốc hình thành khác nhau. Một số nhân tố ảnh hưởng đến tốc độ dòng chảy I - MỘT SỐ NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI TỐC ĐỘ DÒNG CHẢY CỦA SÔNG 1. Độ dốc lòng sông Nước sông chảy nhanh hay chậm là tuỳ thuộc vào độ dốc của lòng sông, nghĩa là tuỳ độ chênh của mặt nước. Độ chênh của mặt nước càng nhiều thì tốc độ dòng chảy càng lớn. 2. Chiều rộng lòng sông Nước sông chảy nhanh hay chậm còn tuỳ thuộc bề ngang của lòng sông hẹp hay rộng. Ở khúc sông rộng nước chảy chậm, đến khúc sông hẹp nước lại chảy nhanh hơn. II - MỘT SỐ NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI CHẾ ĐỘ NƯỚC SÔNG 1